Polska musi zapewnić realnie otwarte konsultacje, dotyczące rynku kolejowego

ALLRAIL wzywa Ministerstwo Infrastruktury oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) do usunięcia barier, utrudniających udział we wstępnych konsultacjach rynkowych, dotyczących konkurencyjnych przetargów na międzyregionalne i międzynarodowe kolejowe przewozy pasażerskie po 2030 roku.

➣ Ogłoszenie opublikowano 16 czerwca 2026 r., pozostawiając zaledwie 10 dni na zgłoszenie udziału, a strona internetowa CUPT zawierająca dokumentację konsultacji jest niedostępna spoza Polski, pokazując błędy przekroczenia czasu połączenia.

Oznacza to, że podmioty rynkowe z innych państw członkowskich UE mogą potrzebować dodatkowych obejść technicznych tylko po to, aby uzyskać dostęp do podstawowych dokumentów.

➣ Udział w konsultacjach jest również ograniczony do licencjonowanych przewoźników kolejowych posiadających już Jednolity Certyfikat Bezpieczeństwa w Polsce.

Taki certyfikat jest niezbędny do prowadzenia przewozów, a nie do przedstawiania opinii w ramach konsultacji, dotyczących przyszłego przetargu. Może on zostać uzyskany w trakcie okresu mobilizacji przed rozpoczęciem działalności operacyjnej.

To niewystarczające podejście do procesu, który ma pomóc ukształtować polski model konkurencyjnych przetargów na dotowane ze środków publicznych usługi publiczne (PSO) po 2030 roku, zgodnie z założeniami przyjętymi przez polski rząd w ramach IV Pakietu Kolejowego UE.

Co więcej, potrzeba organizowania kolejnych konsultacji budzi wątpliwości:

➣ Zaledwie miesiąc temu Ministerstwo Infrastruktury przeprowadziło szczegółowe konsultacje dotyczące tego samego zagadnienia– planu przewozów międzyregionalnych i międzynarodowych.

➣ W 2024 roku wielu uczestników rynku wzięło już udział w konsultacjach publicznych dotyczących Horyzontalnego Rozkładu Jazdyprowadzonych przez Centralny Port Komunikacyjny (CPK), obejmujących przewozy międzyregionalne i dalekobieżne w Polsce.

Rodzi to szerszą obawę, że zakres przyszłych przetargów może nadal nie być wystarczająco określony. Jeśli tak jest, oznaczałoby to, że bezpośrednie przygotowania do postępowań przetargowych, w tym przygotowanie jakiejkolwiek dokumentacji,  nadal nie zostały rozpoczęte.

➣ Jest to istotne, ponieważ czasu pozostaje coraz mniej. Obecna umowa PSO przyznana bezpośrednio operatorowi zasiedziałemu PKP Intercity wygasa w 2030 roku – a termin ten jest znany już od 2021 roku. W przypadku konieczności pozyskania nowego taboru inni operatorzy potrzebują co najmniej trzech lat na przygotowanie się do rozpoczęcia działalności.

Sekretarz Generalny ALLRAIL, Nick Brooks, powiedział:

„CUPT powinien ponownie uruchomić proces i usunąć sztuczne bariery udziału. Nie powinien wykluczać właśnie tych uczestników rynku, którzy są niezbędni, aby konkurencyjne przetargi mogły zakończyć się sukcesem.”